Amelia Abraham sprak met de productieve fotograaf die onlangs het Queer Britain-team vastlegde voor Doc’s om te praten over de beelden die het beste laten zien waar ze voor staan.
Fotografie werd voor Jade Smith bijna per toeval een obsessie. Er was de aanmoediging van hun kunstdocent in Kettering, Northamptonshire, die dacht dat hun tekentalent wel eens kon overslaan, en die toevallige ontmoeting met een jongen in de schoolbus die Jade zijn camera liet zien en de basis uitlegde. "Daarna ging ik op school al snel van de luidruchtigste leerling in de klas naar die met de camera", lacht Jade.
De rest van Jade’s tienerjaren bestond uit het kopen van goedkope filmrolletjes bij de pondwinkel en het vastleggen van dat typische Britse tienerleven van de jaren 2000 dat zich om hen heen afspeelde. Festivallooks, huisfeestjes en die neonzonnebrillen die Skins groot maakte. Doc’s waren toen ook niet weg te denken, zeker omdat Jade opgroeide vlak bij de oorspronkelijke fabriek in Wollaston. “Mijn vader kocht er voor mij een paar in de fabriek – ik draag ze 21 jaar later nog steeds, ze hebben zelfs Glastonbury overleefd.”
In hun vrije tijd als tiener doken ze in het werk van klassiekers als Henri Cartier-Bresson, bestudeerden ze compositie tot in het extreme en brachten ze avonden door bij fotografielessen – vaak als jongste in de ruimte. Een paar lessen uit die tijd zijn ze altijd bijgebleven:
Bekijk het vanuit elke hoek en kijk altijd eerst naar de achtergrond,” legt Jade uit. “De achtergrond maakt het beeld.”
Jade verhuisde begin twintig van Northamptonshire naar Londen, werkte parttime bij Boots in het fotolab en begon in hun vrije tijd hun weg te vinden als fotograaf en videomaker: ze leggen sport, queer communities en Pride-evenementen vast, en worden altijd aangetrokken door ongeplande momenten die iets echts laten zien. "Het zijn die momenten waarop iemand even ademhaalt, waarop je denkt dat ik misschien geen foto maak, maar dat doe ik wel. Authenticiteit en organische, echte momenten."
Die interesse zie je terug in projecten als Body in Progress, een doorlopende reeks die ontstond uit tijd in de openlucht-calisthenicsparken in Londen. Daar kwamen ze een community tegen die samenkomt rond sporttoestellen van de stichting Steel Warriors, die in beslag genomen messen omsmelt en het metaal opnieuw giet tot rekstangen. "Het is een plek waar mensen zichzelf kunnen zijn, tijd kunnen doorbrengen en contact kunnen maken," zeggen ze.
Hun twee belangrijkste thema’s – queer identiteit en sport – hangen samen, deels omdat beide begonnen als deelnemer, niet als toeschouwer. Ze speelden bij Londen's Romance FC en sloten zich onlangs aan bij een cricketteam voor vrouwen en non-binaire mensen. Zo leggen ze uit: "Sport is altijd een soort reddingsdeken voor me geweest, op een bepaalde manier heeft het me gered," zeggen ze. "In een team zitten geeft queer mensen een gevoel van erbij horen en community, en ik denk dat Pride dat ook is."
Ze herinneren zich nog levendig hoe ze als student hun eerste Pride in Londen meemaakten. "Ik liep naar binnen en kreeg kippenvel," zeggen ze. "Zoveel homo’s op één plek, het was bizar." Het duurde jaren voordat ze het zelfvertrouwen hadden om hun camera mee te nemen en mensen aan te spreken, maar dat werd belangrijk toen ze zagen hoe het Verenigd Koninkrijk in Europese ranglijsten voor LGBTQ+-rechten steeds verder wegzakt. "Als queer en non-binair persoon die met homofobie te maken heeft gehad, wil ik mijn werk gebruiken om te laten zien hoe mooi en geweldig de community is," leggen ze uit.
Er zit iets diep in me – een drang om aan mensen die de identiteit van anderen in twijfel trekken te laten zien we we echt zijn.
Hun doorlopende vastlegging van events als Dyke March en Trans+ Pride komt voort uit het idee dat fotografie tegelijk een document én verzet kan zijn. "Ik denk echt dat er delen van de community zijn die we niet altijd zien." "Voor elke generatie zijn er kunstenaars die de strijd verder dragen," zeggen ze, en noemen daarbij inspiratiebronnen als Sunil Gupta en Wolfgang Tillmans. Ze zien hedendaagse beeldmakers als onderdeel van een doorlopende lijn. "Als het gaat om LGBTQ+-rechten en Pride kunnen we vooruit, maar ook achteruit," zeggen ze. "Dat hebben we de laatste tijd gezien. Dus moeten we vastleggen en het werk blijven doen."
"Ik nam deze tijdens Trans Pride in 2024. Ik zag eerst die hoed. Ik vond haar fantastisch – zó mooi. Het was het einde van de dag, mijn laatste rolletje film, en ik liep naar haar toe en zei: ‘Je ziet er geweldig uit, mag ik een foto van je maken?’ Ik vraag mensen altijd om een portret. Als ze nee zeggen, is dat oké. Maar zij zei ja, ik stuurde haar daarna de foto en ze was er helemaal blij mee. Het zijn die momenten van verbinding, en om de schoonheid in iemand anders te zien – dát wil ik laten zien, en dát wil ik dat mijn werk aanmoedigt."
"Deze is gemaakt in Ruskin Park in Brixton. Ik begon mezelf te trainen. Daardoor werd ik veel fitter, maar ik raakte ook bevriend met mensen uit de community. Je zou misschien denken dat een groep gespierde mannen niet per se zo is, maar ze zijn zó lief en vriendelijk. Mensen blijven er de hele dag. Rieon, op de foto, is een geweldige atleet. Als we trainen, zien we elkaar groeien – stap voor stap, level na level, en dan weer door naar de volgende."
"Ik ben al 5 jaar onderdeel van voetbalclub Romance FC. Ze zijn een fundament in de vrouwen- en queer-voetbalwereld. Trisha Lewis is niet alleen oprichter en coach, maar ook producer en facilitator. Deze is gemaakt bij een van haar toernooien. Ik wilde het toernooi op een documentaire stijl vastleggen. Dit was zo’n spontaan moment: twee maten die een beetje aan het dollen waren."
"Er zijn delen van de queer community die niet zo vaak, of niet op de juiste manier, in de schijnwerpers staan. Daarom hing ik tijdens Pride in Manchester rond met pups en furries. En onderweg naar koffie ontmoette ik een paar leather daddies uit Manchester. Ze zeiden dat ze een sausage roll gingen halen, dus ik ging met ze mee. Net toen ik deze foto wilde maken, reed er een tram voorbij. Ik dacht: zó Manchester. Dat is wat ik zoek: Pride laten zien op een manier die ook weerspiegelt hoe de Britse cultuur er vandaag uitziet. Je ziet niet vaak gay guys in leer op straat een sausage roll eten."
"Ik hou van het licht hier, net als van de outfits, de nagels en het gesprek op de achtergrond. Mensen kunnen vastleggen zoals ze zijn, in al hun schoonheid: dat is waar portretten om draaien. Trans Pride die dag was euforisch. Het bruiste. Alsof je een dag lang in een andere wereld was."
"Tijdens Dyke March droegen zoveel mensen Docs. Ik maakte deze foto terwijl iedereen van de parade naar het park liep. Ik vind het geweldig dat iedereen dezelfde kant op gaat – die saamhorigheid. Het was laat in de middag en deze persoon viel me op. Voor mij is de camera vooral een manier om nieuwe mensen te ontmoeten, om een gesprek te beginnen. "
WAT GEEFT JOUW ZOOL VEERKRACHT?
“Hardlopen in de regen.
Ik luister niet naar muziek als ik hardloop. Ik luister liever naar wat er in de wereld gebeurt.”
"Gewoon een beetje gek doen.
Ik ben 34, maar mensen denken dat ik 25 ben, omdat ik dat kinderlijke, dat grote-kid-gevoel heb vastgehouden."
“Foto’s laten ontwikkelen.”
