Kuba Ryniewicz

Amelia Abraham sprak met de fotograaf achter onze MHL. + Dr. Martens-shoot over identiteit, community en foto’s maken als manier om antwoorden te vinden.

“Ik hou van mijn accent, maar het is grappig: de eerste vraag is altijd ‘waar kom je vandaan?’, niet ‘hoe gaat het?’," zegt de in Newcastle gevestigde fotograaf Kuba Ryniewicz.

Het antwoord is ingewikkeld: “Ik ben Brits omdat ik een paspoort heb, en ik ben Pools omdat ik daar vandaan kom. Maar ik zal nooit helemaal Brits zijn, en ik ben losgeraakt van Polen omdat ik daar al 20 jaar niet woon.”

Het is juist dat gevoel van ertussenin zitten dat zijn werk vormt — bekend om het verkennen van ideeën rond community, thuis en ergens bij horen. In plaats van ‘waar kom je vandaan?’ is een betere vraag, stelt hij, misschien: ‘waar kom je naartoe?’. Oftewel: wat is jouw blik, hoe denk je over dingen, en hoe zie jij de wereld? Voor Kuba is fotografie een manier om die vragen te beantwoorden.

Hoewel Kuba zijn werk niet als plaatsgebonden ziet, begon hij wél als tiener foto’s te maken van het leven in Polen in de jaren 90. Zijn oom, een amateurfotograaf, had hem een oude Sovjetcamera gegeven — ‘een echt zwaar ding, het soort dat je kunt laten vallen en dat nooit kapotgaat’ — en leerde hem film ontwikkelen in de doka en met licht testen.

Taupe canvas tas met trekkoord, gestikt patches en een versleten, gespikkelde textuur

Person in a pale button-up shirt leans on a white chair beside a desk and small whiteboard

MHL. + Dr. Martens

Destijds was fotografie een hobby; het idee om fotograaf te worden stond niet op Kuba's netvlies. Dit was een paar jaar na de val van het communisme, geld was schaars, en zelfstandig ondernemerschap was nog geen ingeburgerd concept. "Daarnaast wilde ik eigenlijk liever schrijver worden. Daarom studeerde ik filosofie en onderhield ik mezelf met metselwerk."

Na zijn verhuizing naar het VK in 2004 om Engels te leren, richtte hij zich op het schrijven over fotografie – interviews, onderzoek en boekrecensies – terwijl hij daarnaast foto's bleef maken, voordat hij uiteindelijk besloot om zich tot fotograaf te laten opleiden. "Ik had een hekel aan het studeren van fotografie – ik had sowieso een hekel aan studeren. Ik was er goed in, maar ik hield niet van de institutionele manier van kijken."

Deze rebelse houding begon Kuba's fotografie vorm te geven toen hij zo'n tien jaar geleden in de mode ging werken. In plaats van zijn camera uitsluitend op styling en kledingstukken te richten, verwevde hij stilleven, portretten en nudes in zijn editoriale werk; de benadering was vanaf het begin conceptueel. "Ik ben niet een van die fotografen wiens commerciële werk er zo anders uitziet dan hun persoonlijke werk. Ik hanteer de stream-of-life-benadering."

Persoon met bril leunt op een trappenhuis leuning, draagt zwarte leren schoenen en een lichte broek

Hij doet ook de casting voor veel van zijn eigen shoots, zoals de recente Dr. Martens + MHL. shoot, waarbij hij de Dr. Martens-fabriek bezocht en de mensen fotografeerde die hij daar ontmoette. Hij schoot op film, die hij zelf ontwikkelde.

"Casting is belangrijk voor me. Het is goed om een wereld te creëren. Wanneer je je vrienden fotografeert, is het dat gevoel alsof iemand je bezoekt, en dan zie je waar je woont door hun ogen, en je denkt: 'Dat gebouw heb ik nog nooit gezien!' Zo is het, de manier waarop je naar hen kijkt en zij naar jou. Het is echt fris, bijna alsof je opnieuw ziet, als een kind." Kuba fotografeert vaak vrienden, met name queer mensen en immigranten.

Tegenwoordig fotografeert hij meestal met Polaroid of een 6x7 middenformaatcamera, maar soms voegt hij iPhone-beelden toe aan tentoonstellingen en redactionele shoots, waarbij hij de hardnekkige hiërarchie van formaten in fotografie verwerpt. "Ik schaam me er niet voor om ook de telefoon te gebruiken. Het geeft een element van de snelheid van het leven. Ik mix met andere media voor een ander tempo, omdat we op verschillende snelheden tegelijkertijd leven." Toch zegt hij dat de oneindigheid van de cloud of SD-kaart overweldigend kan zijn, en daarom komt hij altijd terug bij film. "Het is een beperking en restrictie en het geeft me een beter perspectief op hoe ik het verhaal moet opbouwen of portretten moet maken."

Persoon met feloranje haar in een zwarte hoodie hurkt bij een open koelkast — MHL. + Dr. Martens

Veel van de magie gebeurt toch tijdens het ontwikkelen; het proces is net zo belangrijk als het moment waarop je de foto maakt. “Ik hou van het gevoel, de geur, al je zintuigen. Met digitaal verlies je het contact met de mogelijkheden die al die zintuigen je kunnen geven. Ik wil elke afdruk zelf aanraken.”

Net zoals elke afdruk uniek is, is elk portret dat ook – het is een manier om echt naar iemand te kijken en diegene te zien in z’n eigenheid en verschillen, een blik die voortkomt uit het feit dat ik een queer fotograaf ben. Vaak worden feestjes in Kuba’s studio spontane fotoshoots, wat leidt tot de serie Corner Study, die Kuba volgend jaar als boek hoopt uit te brengen. Het combineert stillevens van studio-ephemera – veel ervan verbonden met de homohistorie – met portretten van mensen uit zijn community.

“Mijn ding is om samen te komen met mijn mensen. Nog steeds is dat mijn focus: hoe we de familie en het netwerk van mensen uitbreiden. De eerste foto’s waren onbewust al zo en nu, zeker na Brexit en als queer persoon en buitenlander, ben ik daar nog meer in geïnteresseerd. Zo bouwen we community, met mensen van overal. Het gaat erom hoe wie we ontmoeten ons vormt, hoe we onszelf opnieuw uitvinden in groepen.”

"Deze foto nam ik als tiener, toen ik 16 of 17 was. Ik groeide op in een kleine stad bij een nationaal park. Tijdens de zomer slopen we elke dag met een groepje het huis uit om samen te zijn. We waren gek op grunge en behoorlijk rebels. Ik herinner me dat iedereen Dr. Martens wilde, maar er was toen niet veel geld in Polen, dus vroegen we familie om tweedehands legerkistjes omdat die er op dezelfde manier uitzagen. Ik fotografeerde op het goedkoopste rolletje dat ik kon krijgen. Er was toen nog geen bewustzijn over het documenteren of tonen van foto's zoals nu het geval is. Ik nam gewoon foto's van mijn vrienden."
"Dit zijn mijn vriend Matthew en zijn beste vriend op een klif in Seaham, waar ze steenkool gingen zoeken. Ze dragen de foliedekens voor marathonlopers, en de prachtige zonsondergang reflecteert zo mooi in de folie. Ik vind de foto geweldig omdat er iets magisch aan is, bijna kosmisch, met zo'n buitenaards gevoel. Het lijkt alsof ze aliens proberen aan te trekken. Het gaat over verbondenheid en vriendschap."
"Dit was een van de beste dagen ooit dat ik foto's nam. Ik ontmoette deze jongens in Poznan, de stad waar ik vandaan kom, maar de foto is gemaakt op het strand bij Gdansk. Een van hen erfde een huis van zijn familie, en daarom creëerde hij daar een queergemeenschap. Een veilige plek, wat belangrijk is in Polen. Veel van mijn werk gaat over gemeenschap en familie, en ik denk dat de intimiteit van deze foto dat laat zien."
"Deze foto nam ik op mijn verjaardag een paar jaar geleden. De man op de foto is Glen, een monteur die op een boot woont. Een vriend kende hem en vroeg of ik mijn verjaardag op zijn boot wilde vieren. Een andere vriend heeft kippen, dus nam ze gekookte eieren mee. Het is een eerlijke foto. Je hebt het gezicht niet nodig voor een goed portret. Alles heeft het potentieel om mooi te zijn."
"Dit is een zeldzaam zelfportret, gemaakt in mijn tuin in Newcastle. De omvang van de stad is perfect voor mij vanuit praktisch oogpunt. Ik woonde eerst in Londen – Newcastle heeft een ander tempo. Ik denk dat deze foto dat vastlegt."